Voluit meedoen in de maatschappij is voor haar essentieel. ‘Meedoen is meetellen.’

‘Voor mij is participatie meedoen. En meedoen is meetellen,’ zegt Jetta Klijnsma. ‘Vroeger werd je met een chronische ziekte of handicap al snel buiten de samenleving geplaatst. Je kreeg goede verzorging, maar je werd ook een beetje gepamperd. Maar ook als je een beperking hebt wil je dat mensen je voor vol aanzien. Je bént ook ‘vol’! De laatste decennia beseffen we dat steeds meer. En gelukkig zijn er veel voorzieningen die mensen die niet helemaal op eigen kracht de samenleving kunnen betreden, ondersteunen om gewoon mee te kunnen doen.’ Dat is niet alleen van wezenlijk belang voor die mensen zelf, maar ook voor de samenleving, benadrukt Klijnsma. Want mensen met een beperking vullen, tot tevredenheid van werkgevers, steeds vaker vacatures in gewone bedrijven op en doen vrijwilligerswerk waaraan veel behoefte is. ‘Ik weet dat het niet voor iedereen met een beperking even eenvoudig is om mee te doen. Voor hen zijn er veel ruggensteuntjes. Dat kan van alles zijn, een maatje, begeleiding op de werkvloer, subsidie om je loon aan te  vullen...’

Perspectief
Om de maatschappelijke participatie van jonge mensen met een handicap te bevorderen, krijgen mensen met een Wajong-uitkering vanaf 1 januari 2010 een aanbod voor scholing, werk of vrijwilligerswerk, al naar gelang het traject dat het beste bij hen past. Dat is niet vrijblijvend, zegt Klijnsma. ‘Je wordt bloedserieus genomen. Samen met jou wordt gekeken naar wat jij wél kunt, en niet wat je niet kunt. Dat geldt ook voor mensen bij bedrijven voor sociale werkvoorziening.’ Voor mensen die echt niet elders terecht kunnen, blijven de bedrijven voor sociale werkvoorziening natuurlijk bestaan, zegt Klijnsma. Maar het beleid is erop gericht mensen te prikkelen (weer) actief te worden op de reguliere arbeidsmarkt, en ‘het beste uit zichzelf te halen’. Een communicatiecampagne en een website met die boodschap, moeten daarbij helpen. www.ikkan.nl biedt mensen alle benodigde informatie om aan de slag te gaan, onder meer over de regionale ‘werkpleinen’ op internet die UWV en gemeenten samen hebben opgezet. Klijnsma snapt dat in de huidige economische malaise werk vinden er niet makkelijker op wordt. ‘Maar na de crisis hebben we deze mensen keihard nodig. Voordat de crisis toesloeg hebben veel mensen met een uitkering met re-integratiemiddelen werk gevonden.’

Rollator
Dankzij de regelingen die er ook toen al waren, kon Klijnsma in haar studietijd een kamer op de begane grond krijgen, vertelt ze. ‘Dat was fijn. Dan hoefde ik de trap niet op.’ Vergelijkbare maatregelen maken de fysieke leefomgeving van mensen met een beperking steeds groter, ook op de werkvloer, benadrukt ze. ‘De Arbo- etgeving heeft een hoge vlucht genomen, met liften, invalidentoiletten en werkplekaanpassingen. Dat heeft mij ook de wind in de rug gegeven.’ Wat kan ze mensen met beperkingen of chronische ziektes uit eigen ervaring adviseren om maatschappelijk actief te blijven? Klijnsma: ‘Wees niet te beroerd om hulp te aanvaarden. Ik heb zoveel hulp op allerlei fronten gehad: mensen die mijn rollator voor me een trap optillen, die mijn tas dragen, de gekste dingen. Als ik steeds met een nuffig neusje zou zeggen dat ik dat zelf wel kan, kan ik mijn werk niet doen.