2008 ‘Ik ben hier’, klinkt er van tussen de appelbomen, en daar komt hij al aangebanjerd, snoeischaar over de schouder en een gezonde kleur op zijn wangen na een ochtend werken in de boomgaard. Vincent van der Waal (18) staat sinds anderhalf jaar onder contract bij Psyiënt, een unieke zelfhulporganisatie in de geestelijke gezondheidszorg die middels opdrachten van bedrijfsleven en overheid cliënten aan werk helpt en hen daarin begeleidt. Onderhoud en herstel van de drie hectare grote boomgaard is een van die opdrachten. ‘Heerlijk,’ zegt Vincent. ‘Zwaar werk, maar daar hou ik wel van. In de buitenlucht. Ik vind het mooi hoe de natuur er uitziet. Kijk hier, het begin van een appeltje. Mooi.’ Vanwege zijn autisme, een chronische psychische aandoening, woont hij in een psychiatrische instelling in Goes. ‘Een verkeerde keuze,’ zegt hij. ‘Ik voel me er niet gelukkig. Ze kijken alleen naar mijn beperking, niet naar mijn mogelijkheden. Ik krijg het gevoel dat ik niet veel mag bereiken. Er zijn genoeg dingen die ik kan, maar blijkbaar ben ik geen baas over mezelf. Over een tijdje ga ik verhuizen naar een zelfstandige woning, met begeleiding. Dan wil ik wel graag bij Psyiënt blijven werken. Ik heb hier al een paar vrienden gemaakt.’ Hij slikt drie soorten medicijnen. ‘Ze veranderen niets aan het autisme, maar ik voel me er rustiger door in mezelf,’ zegt hij. ‘Ik heb al veel verschillende medicijnen gehad in mijn leven. Van sommige werd ik moe en slaperig. Nu gaat het wel goed. Ik denk er niet meer bij na en ben eraan gewend. Dag Adri!’ Adri Walhout, initiatiefnemer en directeur van Psyiënt, loopt de boomgaard in. Hij vertelt dat verschillende cliënten minder medicijnen slikken sinds ze aan het werk zijn. ‘Vind je het gek? Ze worden lichamelijk gezonder, ze gaan hier op een normale manier met andere mensen om, ze doen iets nuttigs en verdienen ook nog wat.’ ‘Ik word er gelukkiger van,’ zegt Vincent. Linda, dochter van de hoofdcoach Sandra, brengt een grote doos waterijsjes voor de snoeiers. Vincent eet er drie, op een stoeltje in de schaduw. ‘Lekker luieren,’ zegt hij. 2009 Vincent’s wens is in vervulling gegaan. Hij woont sinds het voorjaar midden in Middelburg, in een eigen appartement van Woondroom. Dat is een initiatief van ouders die voor elkaar hebben gebokst dat een voormalig ouderencomplex werd omgebouwd tot woongelegenheid voor hun autistische kinderen. Ze krijgen er aangepaste begeleiding, onder andere gefinancierd vanuit hun persoonsgebonden budget (pgb). Onlangs heeft Vincent zijn woning met collega’s van de boomgaard ingewijd. ‘Ik heb het erg naar mijn zin,’ zegt hij. ‘Ik ben eigenlijk heel tevreden.’ Ook op werkgebied is hij een stap verder. Psyiënt vond een een kweker in Vlissingen die Vincent voor 16 uur per week in loondienst nam, voorlopig tot december. Psyiënt’s Adri Walhout zegt: ‘Hij krijgt begeleiding van ons en van een jobcoach van het UWV, en hij houdt nog steeds van lekker luieren! Maar hij doet het geweldig goed; bij het aardbeien plukken stak hij met kop en schouders uit boven de scholieren waarmee hij werkte.’